Veteriner Hekimlikte Ortopedik Nöroloji

0
52

Kemik dokuların içinde bulunan ve kemik dokulara paralel seyreden sinir sistemi organlarının hasarları bu kemik dokuların hasarına bağlı olarak gelişebilirler. Yumuşak kıvamlı olan sinir dokuları en küçük travmaya karşı oldukça duyarlı olup, yeterli beslenme ve korunmaya ihtiyaç gösterirler. Bu sistemi oluşturan organlardan bazıları dış ortama karşı kafatası ve omurga gibi kemikten örtülerle korunur. Bu sebeple sinir dokuya komşu ya da onu içinde bulunduran kemik dokunun tedavi ve onarımı çok önemlidir ve özenle uygulanmalıdır. Öte yandan sinir dokuya komşu olan kemik dokunun tedavisi sırasında sinir dokuya zarar verilmeden tedavinin ya da operasyonun yapılması da büyük önem taşımaktadır. Keza sinir dokuların, kemik dokudan bağımsız bazı hastalıklarında da (tümörler vb.) kemik dokuya müdahale gerekeceğinden Nöroloji ve ortopedi dalları birbiri ile yakından ilgilidir. Nörolojik ve ortopedik seviyelerdeki patolojilerin iyi bilinmesi ve klinik değerlendirmeler sonucunda hem hekimler hem de fizyoterapistler tarafından tedavinin daha hızlı şekillenmesine olanak sağlar.

Sinir sistemi karmaşık bir yapıdır. Temelde ikiye ayrılır. Bu grupları Merkezi Sinir Sistemi (MSS) ve Periferik (Çevresel) Sinir Sistemi Olarak adlandırırız. Merkezi Sinir Sistemi, Beyin, Beyincik, Beyin Kökü ve Omurilik’den oluşur. Periferik Sinir Sistemi ise Gangliyon’lar, Perifer Sinir’ler ve Periferik Sinir Sonları’nden meydana gelir. Kliniğimizde karşımıza çıkan sinir sistemi hasarlı hastaların pek çoğu bu hasarı bazı kazalar sonucunda almış olarak geliyorlar. Trafik kazaları, yüksekten düşmeler, insan saldırısı, başka bir hayvanın saldırısı gibi olayların sonucunda özellikle omurgada kırıklar, kırık bulunmayan omurga travmaları, kafatası hasarları, kol – bacak ve kalça kırıklarına bağlı geçici ya da kalıcı felç durumları gibi durumlar en sık tedavi ve opere ettiklerimizin başında geliyor. Öte yandan travmaya bağlı olmayan Hidrosefali,
omurilik ya da beyin ödemi gibi bazı sistemik hastalıklara bağlı nöron hasarı gelişen hastalarımızı de tedavi ediyoruz.
Ortopedik nörolojide dikkatli bir operasyon kadar operasyon öncesi ve sonrasında da hastanın bakımı, bazı durumlarda hareket kısıtlaması ve ilaç tedavisi de büyük önem taşır. Düzeltilen bir kemik dokunun ya da eski haline getirilen bir nörolojik yapının operasyon sonrası ödemleşmesi ya da iyileşirken kalınlaşması neredeyse kaçınılmazdır. Bu ödem ve iyileşme dokuları sinir dokularda bası meydana getirebileceğinden hem operasyon çok dikkatle ve minimal girişimle tamamlanmalı hem de operasyon sonrasında cerrah tavsiyesi ile verilen ilaçların kullanımına büyük özen gösterilmelidir. Öte yandan bazı durumlarda fizik tedavi ve egzersiz programları da hekiminiz tarafından hastanıza önerilecektir. Bu programın tasarlandığı şekilde ve eksiksiz yerine getirilmesi çok önemlidir.

Sinir doku vücudun diğer dokularından çok daha farklıdır. İyileşmesi diğer dokulara oranla çok daha uzun zaman alır. Örneğin elinizde ufak bir kesik meydana geldiğinde epitel doku kendini hızla onaracak ve günler içerisinde kesik kısım iyileşecektir. Aynı boyutta bir kesiğin omuriliğinizde meydana geldiğini hayal edin. Bu kesik yüzünden belki çok uzun süre belki ömür boyu felç kalabilirsiniz.

Hasta sahiplerimiz artık çok daha bilinçliler. Bize geldiklerinde hastalığa ait bilgiyi internetten edinmiş olarak geliyorlar. Hastalarının röntgen grafilerine baktıklarında kırığın yerini görebiliyorlar ya da bir MRG sonucunu okuyup örneğin “hemivertebra” bulgusunu arama motorlarına yazarak bu hastalık ve tedavisi hakkında bilgi alabiliyorlar. Fakat pek çok grafi bize sinirsel hasar hakkında fikir vermez. Sinirsel hasarın boyutu ve yeri hakkında fikir, konusunda bilgili bir hekim tarafından yapılan, detaylı bir nörolojik muayene ile edinilir. Operasyon sonrasındaki iyileşme ve nekahat döneminde ise yine hekiminizin kontrol ve muayeneleri büyük önem taşır. Öte yandan her hasta ve her olgu birbirinden farklıdır. Aynı operasyonu yaptığımız iki ayrı hastanın iyileşme sürecinde büyük farklar görmemiz olasıdır. Ortopedik nöroloji büyük sabır isteyen bir alandır. Tedavi aşamaları detaylı ve zorludur.

Nörolojik problemi olan bir hasta ivedilikle konusunda deneyimli bir hekime ulaştırılmalıdır. Pek çok nörolojik problem erken müdahale ile düzeltilebilir. Gecikilen olguların ise iyileşme olasılıkları her saat daha da düşer. Dostunuzda gözlemlediğiniz sinirsel problemler için hekiminizle zaman geçirmeden irtibata geçmelisiniz.
Sağlıklı günler dilerim.